Rozdział 01Sublimacja krok po kroku
Sublimacja wygląda na skomplikowaną, a opiera się na jednym zjawisku fizycznym: barwnik podgrzany pod ciśnieniem przechodzi ze stanu stałego bezpośrednio w gaz, z pominięciem fazy ciekłej. Gaz wnika w rozgrzane włókno poliestru, które w tej temperaturze lekko się rozszerza, a po ostudzeniu zamyka barwnik w środku.
W praktyce proces ma cztery etapy. Grafika trafia najpierw na papier transferowy, drukowany atramentami sublimacyjnymi. Papier łączy się z tkaniną i przechodzi przez kalander — rozgrzany bęben, który dociska obie warstwy przez kilkadziesiąt sekund. Po rozdzieleniu papier zostaje wyblakły, a wzór jest już w tkaninie. Na końcu materiał trafia na stół krojczy.
Konsekwencja tego procesu jest zasadnicza: barwnik nie tworzy warstwy. Nie ma czego zdrapać ani czego złuszczyć, bo kolor jest częścią włókna. Dlatego flaga sublimowana zachowuje miękkość, przepuszcza powietrze tak samo jak przed drukiem i znosi mróz.
Rozdział 02Dlaczego sublimacja działa tylko na poliestrze
Barwnik sublimacyjny wiąże się wyłącznie z włóknami syntetycznymi. Na bawełnie osiada na powierzchni i schodzi przy pierwszym praniu, bo w naturalnym włóknie nie ma czego otworzyć i zamknąć.
To dlatego flagi zewnętrzne robi się z poliestru, a nie z tkanin naturalnych — nie chodzi o cenę, tylko o chemię procesu. Bawełniana flaga istnieje, ale drukuje się ją innymi metodami i traktuje jako produkt dekoracyjny do wnętrz.
Test, który możesz zrobić sam
Przetrzyj nadruk mokrą, jasną szmatką z niewielkim naciskiem. Sublimacja nie zostawi na niej śladu nawet po kilkunastu przetarciach. Jeśli na szmatce pojawi się kolor, masz do czynienia z farbą leżącą na powierzchni tkaniny.
Rozdział 03Sitodruk i próg opłacalności
Sitodruk to technika starsza i pod pewnymi względami trwalsza. Farbę przeciska się przez siatkę z wyciętym wzorem, osobno dla każdego koloru. Każdy kolor wymaga własnego szablonu, a szablony trzeba wykonać przed startem produkcji.
Ten koszt stały przesądza o zastosowaniu. Przy pięciu flagach szablony kosztują więcej niż cała reszta zamówienia. Przy dwustu rozkładają się na tyle sztuk, że przestają mieć znaczenie, a sitodruk okazuje się tańszy od sublimacji, bo sam przebieg produkcji jest szybszy.
Warunkiem jest grafika złożona z płaskich, rozdzielnych kolorów. Gradient, fotografia albo miękki cień wymagają rastrowania, co przy tkaninie daje efekt widocznej siatki. Projekt pomyślany pod sitodruk wygląda inaczej niż projekt pod sublimację i warto to ustalić przed rysowaniem, a nie po.
Sensowną praktyką jest poproszenie o wycenę w obu technikach. Zakłady przyjmujące druk flag zarówno w sublimacji, jak i w sitodruku policzą oba warianty i pokażą, gdzie w Twoim konkretnym nakładzie przebiega próg opłacalności.
Rozdział 04Test na dwie strony
Najprostsza metoda weryfikacji gotowej flagi zajmuje trzy sekundy. Odwróć poszycie na rewers i spójrz pod światło.
Przy sublimacji wzór widać z tyłu z niewielką utratą nasycenia, zwykle na poziomie siedemdziesięciu do osiemdziesięciu pięciu procent lica. Kolory są przygaszone, ale wszystkie elementy grafiki są rozpoznawalne, łącznie z drobnym tekstem.
Jeśli druga strona jest biała albo widać na niej tylko blade plamy w miejscach najciemniejszych kolorów, masz nadruk powierzchniowy. Taka flaga może dobrze wyglądać w dniu dostawy, ale nie zniesie sezonu na wietrze — powłoka pęka wzdłuż zagięć przy pierwszych przymrozkach.
Ta sama obserwacja przydaje się przy ocenie oferty. Jeśli sprzedawca nie potrafi powiedzieć, jak będzie wyglądał rewers, prawdopodobnie sam nie drukuje.
Rozdział 05Solwent i lateks: kiedy tych metod unikać
Druk solwentowy i lateksowy to standard w produkcji banerów z siatki i plandeki PCV. Obie metody nakładają farbę na powierzchnię materiału, co przy sztywnym nośniku działa bez zarzutu.
Na tkaninie flagowej to samo rozwiązanie sprawdza się źle z trzech powodów. Powłoka usztywnia materiał, więc flaga gorzej reaguje na wiatr. Traci przepuszczalność, przez co mocniej obciąża konstrukcję. Wreszcie pęka wzdłuż linii zagięcia, a flaga zagina się w tym samym miejscu setki razy dziennie.
Jest jeden wyjątek: krótkie realizacje wewnętrzne, na przykład flagi na jednodniową konferencję albo tło do sesji zdjęciowej. Tam nikt nie oczekuje trwałości, a cena bywa niższa. Do ekspozycji zewnętrznej te metody po prostu się nie nadają.
Rozdział 06Co wpisać w zapytanie o druk
Zapytanie o sam druk, bez konstrukcji, powinno zawierać pięć informacji. Z nimi wycena wraca od ręki.
- Wymiar gotowy po zszyciu, a nie wymiar pliku graficznego.
- Gramatura albo opis miejsca, na podstawie którego producent ją zaproponuje.
- Liczba sztuk i informacja, czy wzory są identyczne, czy różnią się detalem.
- Wykończenie: tulejka, karabińczyki, rzep, obszycie na cztery boki.
- Kolory firmowe w Pantone, jeśli marka ma je zdefiniowane.
Dobrym zwyczajem jest dopisanie, do czego flaga ma służyć. Producent, który wie, że poszycie zawiśnie na dwunastometrowym maszcie przy trasie wylotowej, zaproponuje inne parametry niż przy fladze na jednodniowy piknik firmowy — i uprzedzi o tym, zanim wystawi fakturę.